Х.Баделхан: Манай улсад 42 жилийн дараа Аэро сити, Майдар хотуудыг байгуулах түүхэн шийдвэрийг УИХ-д өргөн барьлаа

Х.Баделхан: Манай улсад 42 жилийн дараа Аэро сити, Майдар хотуудыг байгуулах түүхэн шийдвэрийг УИХ-д өргөн барьлаа

“Хот байгуулах тухай” УИХ-ын тогтоолын төслийг өргөн барьсантай холбогдуулан УИХ-ын гишүүн, Барилга, хот байгуулалтын сайд Х.Баделханаас Аэро сити, Майдар хотын төслийн талаар тодрууллаа.

УИХ-ын даргад Майдар хотыг бүтээн байгуулах тогтоолын төслийг өргөн барьсан. Энэ талаар тодорхой мэдээлэл өгөөч.
Бид 1990 оноос хойш маш олон шилжилтийн үеийг нэгэн зэрэг, нэг цаг хугацаанд даван туулахаар дор бүрдээ хичээн ажиллаж байна. Социализмаас ардчилсан нийгэмд, нүүдлийн соёл иргэншлээс суурин амьдралд, төлөвлөгөөт эдийн засгаас чөлөөт зах зээлд гээд. Үүнтэй зэрэгцээд бидний амьдралын хэв маяг асар хурдтай өөрчлөгдөж, хүн амын тоо ихэссэнээр нийслэлд амьдрах иргэдийн тоо нэмэгдсэн. Гэсэн хэдий ч сүүлийн 30 жил хот сууринг шинээр бий болгож байгаагүй. Иймээс энэ цагийн иргэдийн эрэлт, шаардлагад нийцсэн орчин цагийн хотыг барьж байгуулах нийгмийн шаардлага, хэрэгцээ үүсээд удсан учир нэн тэргүүнд Улаанбаатарын тулгамдсан асуудлуудыг шийдэхэд томоохон алхам болох үүднээс дагуул хотуудын бүтээн байгуулалтын ажлыг эхлүүлэхээр энэхүү тогтоолын төслийг Засгийн газраас УИХ-д өргөн бариад байна. Цаашдаа алслагдсан хөдөө орон нутгуудаа хөгжүүлэх бодлогыг ч бид мөн боловсруулаад явж байгаа.
Яагаад заавал энэ Аэро сити, Майдар хотуудыг гэж? Иргэд бүрэн ойлголт авч чадаагүй байх шиг?
Нийслэл Улаанбаатар хот маш олон асуудлуудтай тулгарч, ард иргэдийн хувьд төрөл бүрийн хүндрэл чирэгдлийг олон жил нуруундаа үүрч ирлээ. Бид өнөөг хүртэл зөвхөн нүдэнд үзэгдэх агаар, хөрсний бохирдол, замын түгжрэлтэйгээ л тэмцсээр ирсэн. Гэтэл үүний цаана урт хугацаанд үүсэх нүдэнд үл үзэгдэх олон асуудлуудтай бид тулгарна. Энэ бүхний цорын ганц гарц шийдэл бол дагуул хотуудыг байгуулж, хөдөө орон нутгаа хөгжүүлэн хүн амын нутагшил суурьшлыг тэнцвэрт байдалд оруулах арга зам юм. “Ром нэг шөнийн дотор баригдаагүй” гэдэг шиг бүхэл бүтэн хотыг өнөөдөр шийдээд барьчихдаггүй тул эдгээр дагуул хотуудын талаар олон жил ярьж, судалж ирсэн хэдий ч яг бодит амьдрал дээр хэрэгжүүлэхэд хууль, эрх зүйн орчин дутмаг явж ирсэн тал байна. Ингээд манай яам өнгөрсөн 1 жилийн хугацаанд Засгийн газраас өгсөн чиглэлийн дагуу Аэро сити болон Майдар хотуудын төлөвлөгөө, судалгааны ажлуудыг нягтлан үзсэний үндсэн дээр хот байгуулах шийдвэрийг гаргуулах тал дээр гардан ажилласан.

Хотууд ямар ямар давуу талтай байна?
Хотуудын тухайд гэвэл шинээр баригдсан Хөшгийн хөндийн олон улсын онгоцны буудал, төмөр зам, хурдны зам болон Улаанбаатар хоттой ойрхон тул байршлын давуу талтай. Энэ нь ирээдүйд оршин суух иргэд, аж ахуйн нэгжүүдэд үйл ажиллагаа явуулахад нь логистикийн асуудлаа шийдэхэд дөхөм мөн эдийн засгийн үр өгөөжтэй ажиллах гол хүчин зүйл болж байгаа. Хүний амьдрах ая тухтай орчинг бүрдүүлэх хот гэдэг зөвхөн хэдэн айлын орон сууц барих төдийгөөр хязгаарлагдахгүй. Хамгийн гол нь иргэдийн амьжиргаа, орлогыг бүрдүүлэх тал дээр эхлээд анхаарах ёстой. Дараагийн нэг хүчин зүйл бол боловсрол, соёлын байгууламж мөн эмнэлэг, түргэн тусламж гэх мэт нийгмийн дэд бүтцийн асуудлууд байдаг. Эдгээрийг бүрэн дүүрэн шийдсэн цагт эрүүл орчинд амьдрахыг хүсэх болно. Улаанбаатар хотоос 50 км зайтай тул бүтээн байгуулалтын ажлыг гүйцэтгэх боловсон хүчин, хүний нөөцийн асуудлууд бага тулгарна. Үүнтэй зэрэгцээд ажлын байрууд тэнд бий болохын хирээр нийслэлийн ачаалал хөнгөрөх нийгэм эдийн засгийн давуу талуудтай. Мөн манай орны эрс тэс уур амьсгалын онцлогт тохируулан хотын агаар сэлгэлт, салхины урсгалыг нарийн тооцоолон байшин барилгын өндөр хоорондын зайг төлөвлөсөн. Мөн уламжлалт ахуйгаа хадгалж авч үлдэх, Монголын хот гэсэн дүр төрхийг тодотгох үүднээс хотын захын хэсгээр хөдөө аж ахуй газар тариалангийн бүсийг төлөвлөж, эдгээр газарт оршин суугчид морь унах, цагаан идээ боловсруулах болон хүнсний ногоо тарих боломжтой.
Дагуул хотуудыг байгуулснаар ирээдүйд гарах өөрчлөлтийн талаар?
Ирэх 10 жилийн төлөвлөгөөний дагуу 100 мянга гаруй хүнийг шинэ дагуул хотуудруу суурьшуулж чадна гэж харагдаж байгаа. Яг одоо дэгдээд байгаа шинэ төрлийн корона вирусын халдвартай холбож тайлбарлахад ч гэсэн цаашид ийм төрлийн халдварт өвчин, байгалийн гамшгийн үе тохиолдож болзошгүй. Тиймээс бид энэ бүх зүйлд бэлтгэлтэй байх үүднээс Улаанбаатар хотын хүн амын тоог цаашид сааруулж, илүү нэмэхгүй байх тал дээр анхаарч ажиллаж байгаагийн эхлэл энэ юм.

Майдар хотыг эко хот болно гэж ярьдаг. Хот төлөвлөлтийн талаар танилцуулаач?
Майдар хотыг сүүлийн  8 жилийн хугацаанд Европын нэр хүнд бүхий хот төлөвлөгч, архитектор, менежментийн баг Монголын талын төлөвлөлтийн багтай хамтран тус хотыг байгуулах суурь судалгаа, дэд бүтцийн төлөвлөлт болон менежментийн хийж ирсэн. Энэ хот нь орчин цагийн хот төлөвлөлтийн аргачлалын дагуу олон бие даасан дүүргүүдээс бүтэхээр төлөвлөгдсөн. Өөрөөр хэлбэл дүүрэг бүр нь бие даасан “хот” шиг байхаар төлөвлөгдсөн тул оршин суугчид нь өөрийн амьдарч буй дүүргээсээ шаардлагатай өдөр тутмын үйлчилгээгээ авах боломжтойгоос гадна ажлын байртайгаа ойр оршин суух боломжтойгоор төлөвлөгдсөн. Ингэснээр хот доторх өдөр тутмын замын хөдөлгөөнд түгжрэл үүсэхгүй учир оршин суугчдын цагийг хэмнэх, мөн шатахуун түлш бага зарцуулж, эргээд байгаль орчинд ээлтэйгээс гадна эдийн засгийн давуу талуудыг бүрдүүлэх юм. Мөн байшин барилгуудын эрчим хүч, ус болон дулааны хэрэглээг хамгийн бага байлгахаар төлөвлөсөн нь сар тутмын байрны урсгал зардлуудыг хэмнэх боломжтой. Урсгал зардал бага байх тул жижиг дунд үйлдвэрүүд, бага дунд орлоготой айл өрх гээд нийгмийн бүхий л давхаргын хүмүүс амьдрах боломж бүрдэнэ.

Энэхүү хотын төлөвлөлтийг ХБНГУ-ын Барилгын тогтвортой хөгжлийн нийгэмлэгээс (DGNB) тогтвортой хот байгуулалтын жишиг болох төсөл хэмээж хамгийн дээд платин гэрчилгээгээр шагнасан байдаг. Хөдөө аж ахуй, соёл урлаг, аялал жуулчлал, шинжлэх ухаан, барилгын материал үйлдвэрлэл дээр түшиглэсэн технологийн томоохон төв хот болж хөгжихөөр тусгагдсан. Тухайлбал Майдар хотод кино үйлдвэр, их дээд сургуулиуд, “Их Майдар” бурхны хөшөөт цогцолбор, хотын захиргаа, төрийн захиргааны байгууллагууд, олон төрлийн музей, үзэсгэлэн, хурал чуулганы томоохон цогцолборууд байгуулагдана. Шинэ хотыг өөрсдийн уламжлалын дагуу аль болох байгаль орчинд сөрөг нөлөө багатай амьдрах хотыг байгуулахаар зорьж байна.

Эх сурвалж: Барилга, Хот байгуулалтын яам

Сэтгэгдэл (0)

АНХААРУУЛГА:Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд barilga.mn хариуцлага хүлээхгүй болно.
Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү.