Д.Алтанхуяг: Техникийн зохицуулалт нь заавал мөрдөх баримт бичиг юм

Д.Алтанхуяг: Техникийн зохицуулалт нь заавал мөрдөх баримт бичиг юм

Монгол улсын барилгын норм, нормативын баримт бичгийн тогтолцоонд өнөөгийн байдлаар зураг төсөл, хайгуул, барилга угсралтын нийт 398 норм, дүрэм, заавар, цомог, аргачлалыг мөрдөж  байгаа бөгөөд нийт норм, дүрмийн 93 хувийг өөрийн орны нөхцөлд тохируулан  үндэсний норм болгоод байна. 2019 онд “Барилга байгууламжийн норм, нормативын баримт бичгийн ерөнхий тогтолцоо”-г Монгол Улсын Засгийн газрын 106 тоот тогтоолоор шинэчлэн батлуулсан байна. Норм нормативын баримт бичгийн тогтолцооны шинэчлэлийн талаар Барилгын хөгжлийн төвийн Норм, нормативын хэлтсийн дарга Д.Алтанхуягаас тодрууллаа.  

Норм, нормативын баримт бичгийн хэлбэрүүд, тэдгээрийн ялгагдах онцлог нь юу вэ?
2019 оны 3 дугаар сард Монгол Улсын Засгийн газраар хэлэлцүүлж батлуулсан “Барилга байгууламжийн норм, нормативын баримт бичгийн ерөнхий тогтолцоо”-нд баримт бичиг нь барилгын салбарын техникийн зохицуулалт, барилгын норм ба дүрэм, барилгын болон техникийн дүрэм, заавар, цомог, аргачлал, стандарт гэсэн хэлбэртэй байхаар батлагдсан. Заавал мөрдөх баримт бичигт техникийн зохицуулалт, барилгын норм ба дүрэм орох ба сонгон мөрдөх баримт бичигт  барилгын болон техникийн дүрэм, заавар, цомог, аргачлал, стандарт орохоор заасан байна.
Техникийн зохицуулалтын шаардлагыг бусад норм, дүрмээр хангах, хөгжүүлэхэд чиглэгдсэн байна.
Барилгын норм ба дүрэм нь хот суурин газар, барилга байгууламж, инженерийн тоног төхөөрөмжийн зураг төсөл боловсруулах, бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх, барьж байгуулахад хүрэх түвшин, зорилтыг тодорхойлсон заалтыг тогтоож өгдөг бол Барилгын дүрэм нь барилгын салбарын техникийн зохицуулалт, барилгын норм дүрмийн заавал биелүүлэх шаардлагыг хангах, хөгжүүлэхэд чиглэгдсэн зөвлөмжийн шинж чанартай байдаг.
Харин барилгын материал, бүтээгдэхүүн, тоног төхөөрөмжид тавих чанар, аюулгүй байдлын шаардлагыг тогтоох, сорилт туршилт хийх, үйлдвэрлэх, нийлүүлэхэд хүрэх түвшинг үндэсний стандартаар зохицуулна. Стандарт нь сонгон хэрэглэхээр 2018 онд батлагдсан “Стандарчилал, техникийн зохицуулалт, итгэмжлэлийн тохирлын үнэлгээний тухай” хуулиар батлагдсан байгаа.

Норм нормативын баримт бичиг өнөөгийн шаардлагыг хангаж байна уу, цаашид сайжруулах талд хийх ажлуудаасаа дурдана уу.
Норм дүрмийн шинэчлэлтийг тодорхой хэмжээнд зохион байгуулаад явж байна. 1960 оноос хойш хуучнаар ЗХУ-ын норм дүрмийг суурь материал болгоод явсан. Одоо ч мөн ялгаагүй. Үе үеийн сайд нар гарч ирээд Европын норм руу шилжинэ эсвэл Канадын нормыг мөрдөнө гээд янз бүрийн шийдвэр гаргаад судалгааны ажил хийгдсээр ирсэн. Дэлхий нийт өнөөдөр техникийн тогтолцоо гэсэн баримт бичгийг  боловсруулан хэрэгжүүлээд эхэлсэн. Энэ нь хуулийн хэмжээнд мөрддөг.
Манай төлөвлөлтийн норм дүрмийн хувьд тавигдах шаардлага, зай хэмжээ, хүрэх түвшиний заалтуудын хувьд бусад хөгжингүй улсууд болон Европын холбооны улсын норм дүрэмтэй ижил түвшинд байгаа юм. Харин барилга угсралтын үед мөрдөх нормын боловсруулалтын хувьд шинээр нэвтэрч байгаа техник технологи, бүтээгдэхүүний хурдыг гүйцэж чадахгүй байна. Тэдгээрийг шинэчлэх илүү хурдан хугацаанд нэвтрүүлэх, худалдааны хориг саадыг арилгах асуудал нь 2019 онд Монгол Улсын Засгийн газрын 106 тоот тогтоолоор “Норм, нормативын баримт бичгийн ерөнхий тогтолцоо”-оор тодорхой хэмжээнд зохицуулагдана.
 Ер нь норм дүрэм боловсруулах боловсон хүчин өнөөдрийн байдлаар маш дутмаг байна. Хуучин ЗХУ-ын норм дүрэм дээр ажиллаж байсан зөвлөх инженерүүд норм дүрэм боловсруулах ажилд оролцож байна. Өөрөөр хэлбэл норм дүрэм боловсруулах боловсон хүчин, орос хэл мэддэг залуу  хүмүүс байхгүй болж байна. Цаашид ч норм дүрмийг хэрхэн боловсруулах асуудал яригдаж байгаа. Эрдэм шинжилгээ, судалгааны институт  байгуулж норм норматив боловсруулах, сорилт шинжилгээ, туршилт хийж явах нь зөв гэж миний хувьд боддог. Яамнаас ч энэ бодлогыг барьж байгаа.


ХҮЧИН ТӨГӨЛДӨР МӨРДӨГДӨЖ БАЙГАА НОРМ, НОРМАТИВЫН БАРИМТ БИЧГҮҮД
                          \2019.06. сарын байдлаар\


Техникийн зохицуулалт гэсэн заавал дагаж мөрдөх шинэ баримт бичгийг боловсруулахаар болж байна. Энэ баримт бичгийн талаар тайлбарлаж өгнө үү.

Техникийн зохицуулалт нь нийтээр заавал дагаж мөрдөх шинж чанартай бөгөөд барилгын аливаа ажлыг гүйцэтгэх аюулгүй байдлын шаардлагыг хангуулах баримт бичиг юм. Аюулгүй байдлын шаардлагыг л хангаж байх юм бол шинэ дэвшилтэт техник, технологи, бүтээгдэхүүн нэвтрэх бололцоог хангагдаж байна гэж ойлгож болно.   
Техникийн зохицуулалтаар тухай баримт бичгээр мөрдөх ерөнхий шаардлагуудыг тусгаж өгнө. Жишээлбэл: Барилга байгууламжийн аюулгүй байдлын тухай техникийн зохицуулалт дээр гэхэд бидний Үндсэн хуулин дээр  “Хүн эрүүл, аюулгүй орчинд амьдрах ёстой” гээд зааж өгсөн байдагтай адил барилга байгууламж болон зураг төсөл, барилга, засвар, зүгшрүүлэлт, ашиглалт, нураалтын ажилд тавигдах ерөнхий шаардлага, галын аюулгүй байдлын шаардлага, байгалийн онц ноцтой үзэгдлийн үеийн болон барилга байгууламжийг ашиглагчдад тавих аюулгүй ажиллагааны шаардлага, хөгжлийн бэрхшээлтэй болон хөдөлгөөний хязгаарлагдмал хүн амын ашиглахад тохиромжтой байх шаардлага, эрчим хүчний ашигтай байдлын шаардлага, барилга байгууламжийн хүрээлэн байгаа орчинд аюулгүй хэмжээнд нөлөөлөл үзүүлэх тухай шаардлага, эрүүл ахуй халдвар судлалын шаардлагуудын биелэлтийг хангах шаардлага, ундны болон ахуйн хэрэгцээнд ашиглагдах усны чанарыг хангах, гэрэлтүүлгээр хангах, дуу чимээнээс хамгаалах шаардлага гэх мэт зохицуулалтыг гаргаж өгсөн байдаг байна.


Техникийн зохицуулалтыг цаашид хэрхэн нэвтрүүлж, хөгжүүлж ажиллах бэ?
Барилга байгууламжийн норм нормативын баримт бичгийн тогтолцооны хүрээнд эхний ээлжинд гурван техникийн зохицуулалтыг нэн түрүүнд боловсруулан батлуулах, дараа нь эдгээр техникийн зохицуулалтын шаардлагын хүрээнд барилгын норм ба дүрэм, барилгын дүрмүүдэд үзлэг хийж  байгаа заалтуудыг нь ангилж хуулийн хүрээнд ялгаж, нэг мөр цэгцлэх гэх мэт маш их ажил эхэлнэ. Энэ ажлуудыг салбарын төрийн болон төрийн бус байгууллагууд хамтарч хийснээр шилжих хугацаа нь арай богино болох байх гэж бодож байна. Бид удахгүй хэдий хугацаанд хэрхэн шилжих, эхний ээлжинд алийг нь түрүүлж хийх талаар төлөвлөгөө гарган салбарын сайдаар батлуулж эхлүүлэх болно.

Техник, технологийн дэвшил, гадны норм дүрмийг хэрэглэх боломж хязгаарлагдмал байсан. Шинээр батлагдсан журмаар энэ асуудал зохицуулагдсан гэсэн. Энэ талаар тодруулна уу.
2019 онд Засгийн газрын 107 дугаар тогтоолоор “Барилгын үйл ажиллагаанд олон улсын байгууллага, гадаадын барилга байгууламжийн норм, дүрэм, стандартыг бүртгэх хэрэглэх журам”-ыг батлуулаад байна.
Үүнд Монгол Улсад барилга байгууламжийн норм, нормативын баримт бичгээр зохицуулагдаагүй харилцааг гадаадын норм, нормативын баримт бичгээр зохицуулах, бүртгэж аваад хэрэглэх боломжуудыг нээж өгсөн. Тухайн норм дүрмийг бүртгүүлсэн байгууллага нь хоёр жилийн хугацаанд орчуулж батлуулах арга хэмжээг зохион байгуулна гэж заасан.  Тэгэхээр аль аль талаасаа бүтээгдэхүүн ч, барилгын шинэ норм дүрэм ч тавигдах шаардлагын дагуу чөлөөтэй нэвтрэх боломж бий болж байгаа юм. Монгол Улсад гадаадын шинэ техник технологийг орж ирэхэд хүндрэлтэй байна,  норм дүрэм нь байхгүй байна гэдэг асуудал тодорхой хэмжээгээр зохицуулагдсан гэж ойлгож болно.

1. НОРМ,НОРМАТИВЫН БАРИМТ БИЧГИЙН ТОГТОЛЦООНЫ БҮТЭЦ: Тогтолцооны баримт бичиг нь заавал ба сонгон мөрдөх гэсэн төрөлтэй байна.


 

Норм дүрэм боловсруулах ажлыг яаж зохион байгуулдаг вэ, төрийн бус байгууллага, мэргэжлийн хүмүүсийн оролцоог нэмэгдүүлэх талд хэрхэн ажиллаж байна вэ?
Салбарын норм дүрэм боловсруулах ажлыг зохион байгуулах үүрэг нь Засгийн газрын 51 дүгээр тогтоолоор Барилгын хөгжлийн төвд байдаг. Бид тухайн жилд боловсруулах норм дүрмийн судалгааг хийж, мөн салбарын төрийн болон төрийн бус байгууллагуудаас санал авч, хэлэлцүүлэг зохион байгуулж барилга байгууламжийн норм, нормативын сангийн Удирдах зөвлөлд танилцуулан батлуулдаг. Удирдах зөвлөлийн бүрэлдэхүүнийг БХБЯамны Төрийн нарийн бичгийн дарга баталдаг. Энэ бүрэлдхүүний гуравны нэгд нь төрийн бус байгууллагын төлөөлөл орж хяналт тавьж ажилладаг юм. Барилга байгууламжийн норм, нормативын сангийн журам нь 2019 онд БХБ-ын сайдын 04 тоот тушаалаар шинэчлэн батлагдсан байна.

Норм, нормативын цахим хаяг нээгдсэнээр барилга, байгууламжийн норм, нормативыг бүгдийг нэг дороос харах боломж бүрдсэн, үүнийг цаашид хөгжүүлэх талд юу хийх вэ?
Манай цахим хаяг нээгдсэнээр иргэд биеэр эсвэл цаасаар авдаг байсан мэдээллээ нээлттэйгээр, ил тод, нэг дороос авах бүрэн боломжтой болсон. Барилгын салбарт хүчин төгөлдөр мөрдөгдөж байгаа баримт бичгийг цахимжуулснаар, салбарын инженер техникийн ажилтнуудад цахим байдлаар үзэх боломжийг нээж өгсөн.
www.enorm.gov.mn сайтаас Норм нормативын хэлтсийн үйл ажиллагаатай холбогдолтой хууль эрх зүйн баримт бичиг, “Барилга байгууламжийн норм, нормативын сан”-гийн хөрөнгөөр хийж боловсруулах ажилд холбогдох байгууллагуудаас авч буй санал, саналын үндсэн дээр боловсруулагдан батлагдсан жилийн төлөвлөгөө, төлөвлөгөөний дагуу зарлагдаж байгаа зөвлөх үйлчилгээний дэлгэрэнгүй бүртгэлийн зар, төлөвлөгөөт ажлын техникийн даалгаврын төслийг харах боломжтой. Мөн тухайн баримт бичгийг боловсруулах гүйцэтгэгчийг Тендерийн хуулийн дагуу сонгон шалгаруулах мэдээлэл, сонгогдсон гүйцэтгэгчийн боловсруулан ирүүлсэн баримт бичгийн төсөлд өгч байгаа олон нийтийн нээлттэй санал асуулга, орон тооны бус мэргэжлийн зөвлөлийн хурлаар хэлэлцэгдэж байгаа асуудлын жагсаалт, шийдвэрлэлтийн байдал батлагдсан баримт бичгийг салбарын мэргэжилтнүүдэд түгээн дэлгэрүүлэх сургалт түүнтэй холбогдолтой видео хичээл зэрэг Норм, нормативын хэлтсийн үндсэн чиг үүрэгтэй холбогдолтой мэдээллийг бүрэн харах боломжтой болсон.
Мөн хүчин төгөлдөр мөрдөгдөж байгаа болон шинээр батлагдсан, хүчингүй болсон норматив баримт бичгийн мэдээлэл, барилга угсралтын ажлын үнийн индекс, тодорхой нэр төрлийн материалын үнийн мэдээлэл байдаг.


ТЕХНИКИЙН ЗОХИЦУУЛАЛТАД ТУСГАХ БАРИЛГЫН ҮЙЛ АЖИЛЛАГААНД ТАВИГДАХ АЮУЛГҮЙ БАЙДЛЫН ШААРДЛАГУУД:


 

Танай хэлтсээс 2019 онд хийж хэрэгжүүлсэн, 2020 онд хийхээр төлөвлөж байгаа гол ажлуудаасаа нэрлэнэ үү.
Сүүлийн гурван жилд бид төлөвлөлтийн норм дүрэм болон төсөв үнэ бүрдлийн норм дүрэм дээр түлхүү ажилласан. 2019 онд “Барилгын ажилтны тариф цалингийн жишиг”-ийг шинэчлэн боловсруулж, энэ нь БХБЯ-ны дэргэдэх Шинжлэх ухаан техник технологийн хурлаар дэмжигдсэн. БХБСайдын 2019 оны 12-р сарын 30-ны өдрийн 217 тоот тушаалаар “Барилгын ажилтны тариф цалингийн жишиг”-ийг баталж, 2021 оны 1-р сарын 1-ний өдрөөс эхлэн мөрдүүлэхээр болсон.
Мөн  Хөдөлмөр зарцуулалтын хугацааны 33 нормыг шинэчлэн хийж энэ ондоо батлуулахаар ажиллаж байна. Монгол улсын барилгын салбарт гадаад болон дотоодын шинэ техник технологи, материал хурдацтай нэвтэрч, ажилчид өндөр бүтээмжтэй багаж хэрэгсэл ашиглаж ур чадвар, бүтээл нь дээшилж буй нөхцөлд нэгж бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэхэд зарцуулах хөдөлмөр зарцуулалтын нормоо шинэчлэх шаардлагатай болсон. Манай улсын хөдөлмөр зарцуулалтын норм хэтэрхий сул учраас цалингийн түвшин доогуур багаар тогтоогддог тогтолцоог өөрчилнө. Барилгын төсөв зохиох дүрэм, барилгын нэгж машин цагийн үнэлгээний жишиг нормыг мөн шинэчлэн боловсруулж байна.
  2020 онд тогтолцооны дагуу “Барилга байгууламжийн аюулгүй байдлын тухай”,  “Галын аюулгүй байдлын шаардлагын тухай”, “Барилга, барилгын материалын үйлдвэрлэлийн аюулгүй байдлын тухай” гэсэн гурван техникийн зохицуулалтыг боловсруулах зэрэг олон ажлуудыг хийж эхлүүлээд байна.

Эх сурвалж: Барилга.МН

Сэтгэгдэл (0)

АНХААРУУЛГА:Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд barilga.mn хариуцлага хүлээхгүй болно.
Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү.