Мод модон материалын импортын зах зээлийн судалгаа

Мод модон материалын импортын зах зээлийн судалгаа
“Барилга.МН” сэтгүүл энэ удаад барилгын үндсэн түүхий эд болох мод, модон материалын 2015-2018 оны байдлаарх зах зээлийн судалгааг хүргэж байна. Энэхүү судалгаагаар мод, модон барилгын бүх материалаас хаалга, цонх, гэр ахуйн модон эдлэлийг оруулаагүй болно. Бусад бүх төрлийн мод, модон материалыг
  1. Дүнз, палк
  2. Паркетан шал
  3. Хавтан, фанер,
  4. Дэр мод, модон бэлдэц гэсэн 4 бүлэгт хувааж хийсэн болно.
Монгол орны ойгоор бүрхэгдсэн талбайн хэмжээ 12.3 сая га, ойн сан бүхий газар 18.6 сая га талбайг эзэлж байна. Ойн нөөцийг авч үзвэл 1.2 тэрбум шоо метр ургаа мод, 170 сая шоо метр хатсан мод, 248 сая шоо метр унанги модны нөөцтэй. Нийт нөөцийн 80.7 хувийг шинэс мод эзэлдэг. Монгол орны ой эмзэг хэдий ч сэргэн ургах чадвар сайтай. Монгол Улсын хувьд модны жилийн бодит хэрэгцээ нь 3,6 сая м.куб мод байхад одоогоор дөнгөж жилдээ 800.0 мянган м.куб мод бэлтгэж байна. Иймээс Засгийн газар Ойн тогтвортой менежмент хэрэгжүүлж, байгаль орчинд ээлтэй технологиор ойн аж ахуйг эрхэлж, ойгоос бэлтгэх модны хэмжээг нэмэгдүүлэх бодлого баримтлан ажиллаж байна. Иймд тус судалгаагаар импортын мод, модон материалын зах зээлийг төрөл бүрээр ялган харуулсан юм.
2018 онд 2.0 сая м.куб дүнз, палк, 3.9 сая м.куб паркетан шал, 611 мянган м.куб хавтан, фанер, 4.7 сая м.куб дэр мод, модон бэлдэц импортолсон байна.  

Зураг 1. Мод, модон барилгын материалын импорт, 2015-2018 он, мянган м.кув

Импортын хэмжээг мөнгөн дүнгээр авч үзвэл 2018 онд 1.2 сая тэрбум төгрөгийн дүнз, палк, 8.6 сая төгрөгийн паркетан шал, 66

Зураг 2. Мод, модон барилгын материалын импорт, 2015-2018 он, сая төгрөг 
1 сая төгрөгийн хавтан, фанер, 3.2 тэрбум төгрөгийн дэр мод, модон бэлдэц импортолсон байна. 
 
Мод, модон материал тус бүрээр сүүлийн 3 жилийн хугацаанд импортын хэмжээг улсаар харьцуулан гаргалаа. 2018 оны байдлаар дүнз, палкны 89 хувийг ОХУ, 8 хувийг БНХАУ, 3 хувийг  бусад улсаас импортолжээ. 
 
Зураг 3. Дүнз, палкны импорт улсаар, тухайн жилд эзлэх хувь

Паркетан шалны хувьд 2018 оны байдлаар ОХУ 61, БНХАУ 24, Польш 6,  бусад улс 5 хувийг тус бүр бүрдүүлж байна.  

Зураг 4. Паркетан шалны импорт улсаар, тухайн жилд эзлэх хувь

Хавтан, фанерын хувьд 2018 оны байдлаар БНХАУ 90, ОХУ 4, бусад улс 6 хувийг тус бүр бүрдүүлж байна. Дэр мод болон модон бэлдцийн хувьд ОХУ-аас бүрэн авдаг байна.
 
Зураг 5. Хавтан, фанерын импорт улсаар, тухайн жилд эзлэх хувь
 
Бүтээгдэхүүн бүрийн сарын импортын хэмжээг 3 жилээр авч үзье. Дүнз, палкны импорт нь улирлын нөлөөтэй. Гэхдээ зуны хугацаанд өсөх хандлагатай байна. 2018 онд харьцангуй жигд худалдан авалтыг хийжээ.

Зураг 6. Дүнз, палкны импортын хэмжээ, сараар, м.куб
 
Харин паркетан шалны импорт улирлын нөлөөлөл багатай. Өөрөөр хэлбэл өвлөөс бусад цагт худалдан авалт өндөр, зуны хугацаанд огцом өсдөг байна.
   
Зураг 7. Паркетан шалны импортын хэмжээ, сараар, м.куб

Хавтан, фанер, дэр мод, модон бэлдэцийн худалдан авалт сар бүр тогтмол бус харилцан ялгаатай байна.
Монгол Улсын хэмжээнд ойрын хугацаанд үйлдвэрлэлийн хэмжээ нэмэгдүүлж, мод, модон эдлэл, тавилгын дотоодын хэрэгцээг бүрэн ханган, ойгоо цэвэрлэсний үр дүнд эдийн засгийн эргэлтэд оруулах бүрэн боломж байна. Одоогоор ой, модны үйлдвэрлэлийн салбарт 450 орчим үйлдвэр үйл ажиллагаагаа явуулж, энэ салбарт 6000 гаруй хүн ажиллаж, жилдээ 220 гаруй тэрбум төгрөгийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэдэг. Үүнээс 90 хувь нь 5-10 ажилчинтай жижиг үйлдвэр бол 10 хувь нь 30-300 хүртэлх ажилтантай дунд аж ахуйн нэгжүүд байна. Үйлдвэрлэлийн чиглэлээр авч үзвэл, мод бэлтгэл, зүсмэл материалын 110, барилгын модон хийцийн 24, хавтан, цул модон хийцийн 70, зөөлөн тавилгын 11, гэрийн мод, тавилгын 50, хөгжмийн зэмсгийн 6, шахмал түлшний 16 үйлдвэр, 180 мужаан цех байна.
Ой, модны үйлдвэрлэл эрхлэгч компаниуд мод бэлтгэл, зүсмэл материалын үйлдвэрлэл, барилгын модон хийц, цул модон болон хавтан хийцийн тавилга, зөөлөн тавилга, модон хаалга, цонх, гэрийн мод, хөгжмийн зэмсэг, паркетан шал, дотор дизайн тохижилтын чиглэлээр төрөлжин ажиллаж байна. Тэр дундаа барилгын хаалга, гал тогооны тавилга, зөөлөн хийцийн тавилга зэрэг зарим нэр төрлийн бүтээгдэхүүнийг 100 хувь дотооддоо үйлдвэрлэх боломж бүрдсэн. Энэхүү судалгаа нь мод, модон барилгын зарим материалын импортыг нийлүүлэлт талаас нь судалж, зах зээлийн боломжийг нээж харуулахыг зорьсон юм.

 
Мод, модон эдлэлийн үйлдвэрлэлийн өнөөгийн байдал
 
Манай улсад модны зөвшөөрлийг албан ёсоор жилд дунджаар 666,7 мянган шоометр олгож байсан. Үүний 39.9-235.1 мянган шоометр буюу дунджаар 14.2 хувь нь хэрэглээний мод, 427.8-702,3 мянган шоометр буюу дунджаар 85.8 хувь нь түлээний мод байна. Харин модны бодит хэрэгцээ 3.1 сая м3,  үүнээс хэрэглээний мод 1.04 сая м3 буюу 33.7 хувь, түлээний мод 2.06 сая м3 буюу 66.3 хувь байна. 

Мод, модон материалыг гаалийн албан татвараас болон нэмэгдсэн өртгийн албан татвараас чөлөөлөх тухай хуулийг өнгөрсөн оны тавдугаар сарын 10-ны өдөр баталсан бөгөөд 2019 оны нэгдүгээр сарын 1-ний өдрөөс мөрдөж эхэлсэн. Хуульд зааснаар импортоор оруулж байгаа гуалингаас бусад бүх төрлийн түлшний зориулалтын мод, тууш чиглэлийн нимгэн давхаргатай хавтан, угсрахад бэлэн модон барилгын угсармал хийц зэргийг гаалийн албан татвараас чөлөөлсөн. Хуулийг 2022 оны арванхоёрдугаар сарын 31-ний өдөр хүртэлх хугацаанд мөрдөх бөгөөд барааны жагсаалтыг “Барааг тодорхойлох, кодлох уялдуулсан систем”-ийн ангиллын дагуу Засгийн газар батлах юм. Мод, модон материалын зарим үнэ ханшийн мэдээллийг 2019 оны 8-р сарын 30-ны байдлаар хүргэж байна...

Дэлгэрэнгүйг "Барилга.МН" сэтгүүлийн есдүгээр сарын сэтгүүлээс /112  дахь дугаар/ уншина уу. 
 
Эх сурвалж: Barilga.mn

Сэтгэгдэл (0)

АНХААРУУЛГА:Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд barilga.mn хариуцлага хүлээхгүй болно.
Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү.